Sibex سیبکس
گزارش سیبكس؛

پیشرفت شبكه ملی اطلاعات ۳۰ درصد ارزیابی شد

پیشرفت شبكه ملی اطلاعات ۳۰ درصد ارزیابی شد سیبکس: با گذشت 15سال از تعریف اولیه شبکه ملی اطلاعات و 7ماه بعد از ابلاغ سند طرح کلان و معماری این شبکه، مرکز ملی فضای مجازی درتازه ترین گزارش خود میزان پیشرفت این ابرپروژه ملی را 30 درصد عنوان نمود.



خبرگزاری مهر؛ گروه دانش و فناوری؛ معصومه بخشی پور: بحث بر سر میزان پیشرفت شبکه ملی اطلاعات میان وزارت ارتباطات بعنوان مجری این پروژه و مرکز ملی فضای مجازی و اعضای شورای عالی فضای مجازی بعنوان ناظر و سیاستگذاران فضای مجازی کشور در سالهای اخیر بارها تکرار شده است. اما آنچه که کاملاً واضح است این بوده که صرفنظر از اعداد و ارقامی که در بعضی مواقع بر پیشرفت ۹۰ درصدی این پروژه تاکید داشته، اما شبکه ای که استقلال کشور را در زیرساخت اصلی فضای مجازی فراهم آورد و خدمات دولت و خدمات پایه به مردم را باکیفیت و سرعت مناسب ارائه کند دیده نمی گردد.
در این شبکه هنوز برای مباحث مربوط به پیامرسان ها و شبکه های اجتماعی که این روزها یکی از پر چالش ترین موضوعات فضای مجازی کشور است نیز چاره ای ارائه نشده است.
در سالهای اخیر همیشه عملکرد وزارت ارتباطات دولت دوازدهم بعنوان مجری شبکه ملی اطلاعات با انتقادات بسیاری همراه بوده و گفته می شود که این وزارتخانه طی سالهای قبل عزم جدی در پیاده سازی و عملیاتی کردن این شبکه و اجرای کامل تکالیف مربوط به آن به کار نگرفته است.
مطابق برآورد مرکز پژوهش های مجلس، دولت های مختلف طی ۱۴ سال اخیر (سال ۸۴ تا سال ۹۸) حدود ۱۹ هزار میلیارد تومان برای شبکه ملی اطلاعات هزینه کرده اند اما با این وجود ابعاد اجرائی شدن این پروژه ملی هنوز کامل نشده است.
به همین دلیل شورای عالی فضای مجازی در نیمه دوم سال ۹۹ معماری و طرح کلان شبکه ملی اطلاعات را ترسیم و سند آنرا به تمامی دستگاه های متولی ابلاغ نمود. با توجه به این طرح، پیش بینی می شد که موتور شبکه ملی اطلاعات مطابق با اهداف عملیاتی در نظر گرفته شده برای آن، روشن شود اما با گذشت بیش از ۷ ماه از ابلاغ این سند و در ایام پایانی عمر دولت دوازدهم، مرکز ملی فضای مجازی عملکرد وزارت ارتباطات را برای اجرای اهداف این سند، تأیید نمی نماید.
با گذشت بیش از ۷ ماه از ابلاغ این سند و در ایام پایانی عمر دولت دوازدهم، مرکز ملی فضای مجازی عملکرد وزارت ارتباطات را برای اجرای اهداف این سند، تأیید نمی کند سرانجام تلاش دولت به پیشرفت ۳۰ درصدی منجر شد
مطابق با اهداف طرح کلان شبکه ملی اطلاعات، تا آخر سال ۱۴۰۰ باید خدمات پایه کاربردی داخلی بطور کامل تامین شوند. توسعه پیامرسان های اجتماعی بومی تا رسیدن به ظرفیت ۵۰ میلیون کاربر فعال و نیز ایجاد و توسعه مرورگر بومی، جویشگر داخلی، سیستم عامل داخلی موبایل و رایانامه داخلی به وزارت ارتباطات محول شده است.
اسفندماه ۹۹ امیر ناظمی معاون وزیر ارتباطات در گزارش سیبکس به نقل از مهر، از ارائه گزارش جدیدی درباب پیشرفت شبکه ملی اطلاعات به مرکز ملی فضای مجازی آگاهی داد و اظهار داشت: تا اختتام دولت، وزارت ارتباطات زیرساخت شبکه ملی اطلاعات را تکمیل می کند.
وی باتوجه به تفاوت هایی که در گزارش میزان پیشرفت این شبکه مطرح است، اظهار داشت: ما گزارشی از میزان پیشرفت شبکه ملی برای دوستان ارسال کردیم و منتظر نتیجه ارزیابی مرکز ملی فضای مجازی هستیم. ادعای ما این بوده که ۸۰ درصد در این پروژه پیشرفت وجود داشته است اما نظرات دیگری هم در این راستا از طرف برخی دوستان عنوان شد. در نهایت به این جمع بندی رسیدیم که باقی مانده تکلیفمان را نیز ارزیابی نماییم. اکنون از دید ما ۲۰ درصد از تکالیف باقی مانده است.

در این راستا ابوالفضل روحانی معاون مرکز ملی فضای مجازی در گفتگو با خبرنگار مهر درباب تازه ترین اقدامات نظارتی این مرکز درباب پیاده سازی اهداف شبکه ملی اطلاعات و ادعای وزارت ارتباطات در خصوص ارائه گزارش پیشرفت این طرح توضیح داد.
وی اظهار داشت: با اهمیت ترین ابزار در سنجش پیشرفت هر پروژه ای، معماری و طرح عملیاتی آن پروژه است. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف بود که نسبت به تدوین طرح عملیاتی شبکه ملی اطلاعات اقدام لازم را انجام دهد. با این وجود تاکنون، به جز مجموعه ای از پروژه های پیشنهادی، طرحی برای توسعه شبکه ملی اطلاعات ارائه نداده است.
روحانی در پاسخ به این پرسش که این طرح باید تا چه تاریخی تدوین و ارائه می شد، افزود: برمبنای ابلاغیه های مربوطه، این طرح باید ۲ ماه پس از ارائه سند طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات ارائه می شد. یعنی قاعدتاً باید تا خردادماه ۱۳۹۹ این کار صورت می پذیرفت. البته اگر زمان ابلاغ نسخه نهایی سند طرح کلان و معماری را بعنوان مبدا زمانی در نظر بگیریم، این طرح باید تا آذرماه سال قبل ارائه می شد که متأسفانه انجام نشده است.
معاون مرکز ملی فضای مجازی در پاسخ به این پرسش که آخرین گزارش پیشرفت شبکه ملی اطلاعات در چه تاریخی برای مرکز ملی فضای مجازی ارسال شده و ارزیابی شما از آن گزارش، چه میزانی از پیشرفت را برای شبکه ملی اطلاعات تأیید می کند، گفت: آخرین گزارش در فروردین ماه به دست ما رسید و مورد ارزیابی قرار گرفت. ما در شهریورماه سال قبل اعلام کردیم که پیشرفت کلی شبکه ملی اطلاعات بیش از ۲۵ درصد نیست. بعد از این گزارش میزان پیشرفت کار سنجش مجدداً انجام و حدود ۳۰ درصد پیشرفت محاسبه شد.
وی اظهار داشت: البته تاکید می کنم که تا زمان ارائه طرح توسعه شبکه، امکان سنجش دقیق وجود ندارد. ولی احتمال این که بعد از ارائه آن طرح، میزان پیشرفت از این عدد بیشتر باشد، وجود ندارد.
نظارتی که مؤثر نیست
روحانی در مورد این که چرا نظارت مرکز ملی فضای مجازی بر مصوبات شورای عالی به ویژه مصوبات مربوط به شبکه ملی اطلاعات آنچنان که باید اعمال نمی گردد، اشاره کرد: اگر منظور شما این است که آیا مرکز ملی بر حسن اجرای مصوبات شورای عالی فضای مجازی نظارت دارد؟ پاسخ مثبت است. مرکز ملی فضای مجازی بر اجرای تمامی مصوبات اهتمام ویژه دارد و مقامات مسئول را بصورت دوره ای در جریان کم و کیف پیشرفت اقدامات قرار می دهد.
وی افزود: اما اگر سوال شما این است که آیا نظارت مرکز ملی بر پیشرفت مصوبات مؤثر است؟ پاسخ مثبت نیست و با اهمیت ترین دلیل آن نیز، الزامی نبودن اجرای مصوبات شورای عالی فضای مجازی و فقدان ضمانت اجرائی لازم برای شأن نظارتی این مرکز است.
به گفته معاون مرکز ملی فضای مجازی، عدم اجرا یا اجرای با تأخیر و یا اجرای ناقص ماموریت ها، مسئولیتی برای دستگاه های متولی در پی ندارد و این ضعف قانونی باید بوسیله مجلس برطرف شود.
در هیچکدام از اهداف شبکه ملی اطلاعات موفق نبودیم
وی درباره میزان تحقق اهداف مد نظر در شبکه ملی اطلاعات همچون افزایش میزان ترافیک داخلی گفت: باید تصریح کنم که از اهداف عملیاتی سند طرح کلان و معماری که باید تا سال ۱۴۰۰ محقق می شدند، در هیچ کدام موفق نبوده ایم. قسمتی از این اهداف، استقرار کامل خدمات پایه کاربردی است که بخش عمده ای از ترافیک کشور را هدایت می کنند.
از اهداف عملیاتی سند طرح کلان و معماری که باید تا سال ۱۴۰۰ محقق می شدند، در هیچ کدام موفق نبوده ایم. قسمتی از این اهداف، استقرار کامل خدمات پایه کاربردی است که بخش عمده ای از ترافیک کشور را هدایت می کنند روحانی اضافه کرد: طبیعتاً تا زمان تحقق کامل این خدمات، نباید انتظار تغییر شگرف در نسبت ترافیک داخل و خارج داشته باشیم و عمده ترافیک در سبد مصرفی کاربران، متعلق به خدمات خارجی و ترافیک خارجی خواهد بود.
چالش های یک پروژه ۱۵ ساله
حسین زیبنده دانشجوی دکتری حکمرانی فضای مجازی و پژوهشگر هسته خط مشی فضای مجازی مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع) نیز در همین زمینه در گفتگو با خبرنگار مهر، می گوید: بنظر می رسد در عرصه فنی فضای مجازی با اهمیت ترین مساله شبکه ملی اطلاعات است که شاید حدود سیزده سال است که این مساله مطرح شده و در اسناد مختلف و در سیاست های مختلف نیز بر آن تاکید شده اما هنوز در این حوزه ناکامی هایی وجود دارد.
وی اظهار داشت: با وجود اینکه سالیان سال است که در عرصه فنی زیرساختی شبکه ملی اطلاعات وظایف اصلی وزارت ارتباطات مورد تاکید قرار گرفته اما در منازعات سالهای اخیر، برآوردها از پیشرفت نه چندان مناسب این شبکه حکایت دارد و توسعه پهنای باند اینترنت بین الملل به اسم شبکه ملی اطلاعات در حقیقت چالشی است که پیش روی این شبکه قرار دارد.
زیبنده با اشاره به این که در این عرصه دو سند بسیار عالی و فاخر همچون سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات و طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات بعنوان مصوبات شورای عالی فضای مجازی وجود دارد، افزود: این مصوبات تکلیف سیاست گذاری را بصورت خوب و مناسب ادا کرده و بنا بر این بیش از این نباید روی بحث سیاست گذاری این پروژه کار کرد؛ بلکه باید تمام توان و تلاش و جد و جهد را برای پیاده سازی و عملیاتی سازی شبکه ملی اطلاعات به کار گرفت.
ناکامی وزارت ارتباطات به سبب پرداختن به امور غیر وظیفه ای
این پژوهشگر هسته خط مشی فضای مجازی مرکز رشد دانشگاه امام صادق اشاره کرد: از شبکه ملی اطلاعات آنچه که مد نظر است رسیدن به امنیت، کیفیت و سرعت در ارتباطات و همین طور ارائه خدمات پایه ای مثل جستجوگر بومی، شبکه های اجتماعی، رایانامه، خدمات احراز هویت و این چنین مسائلی است که باید در برنامه وزارت ارتباطات بعنوان مجری این پروژه قرار گیرد.
وی با اعلان اینکه این پروژه ها باید ذیل بحث فنی زیرساختی شبکه ملی اطلاعات مطابق با دو سند مصوب شورای عالی فضای مجازی قرار گیرد، اشاره کرد: با وجود اینکه دولت دوازدهم در اجرای این پروژه ها ناکام ماند دولت آینده باید سراغ پیاده سازی این زیرساخت ها برود.
زیبنده افزود: بمنظور تامین امنیت، کیفیت، سرعت و ارائه خدمات در فضای مجازی که در ذیل شبکه ملی اطلاعات تعریف شده، باید سراغ زیرساخت ارائه خدمات پایه مثل جستجوگر بومی و شبکه های اجتماعی و رایانامه برویم که در مدل مفهومی شبکه ملی اطلاعات به آنها اشاره شده است. بطور کلی باید سراغ زیرساخت ارائه خدمات جدیدی که در زمینه فضای مجازی مطرح می شود برویم و نیاز کاربران را در تامین زیرساخت به رسمیت بشناسیم.
وی اظهار داشت: این نیاز همان زیرساخت گردش با کیفیت داخلی ترافیک و سرعت مناسب در انتقال اطلاعات است که مجموع این ها را باید در بحث شبکه ملی اطلاعات پیگیری کرد.
دانشجوی دکتری حکمرانی فضای مجازی با اشاره به بررسی عملکرد وزارت ارتباطات در توسعه شبکه ملی اطلاعات اشاره کرد: یکی از دلیلهای ناکامی ورود وزارت ارتباطات به حوزه های غیر وظیفه ای مثل محتوای کودک و نوجوان یا بحث استارت آپ ها و اقتصاد دیجیتال بود. مباحثی که بصورت اصولی و مبنایی جزو وظایف وزارت ارتباطات نبود.
وی با تاکید بر این که وزارت ارتباطات وظیفه ایجاد زیرساخت ها برای توسعه این خدمات را دارد، اظهار داشت: نتیجه پرداختن به امور غیر وظیفه ای، در حقیقت بازماندن از امور وظیفه ای و گسترش زیرساخت هایی مثل شبکه ملی اطلاعات است.


منبع:

1400/04/09
19:15:37
5.0 / 5
173
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۹ بعلاوه ۴
سیبکس - SibeX

سیبكس

فناوری و محصولات اپل

sibex.ir - حقوق مادی و معنوی سایت سیبكس محفوظ است