سقوط 41 درصدی تولید نفت خلیج فارس

به گزارش سیبکس، با احیای نسبی تولید نفت خلیج فارس، گسترش جنگ به باب المندب و خطوط صادراتی شوک جدیدی ساخت.

بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ وارد یکی از پرنوسان ترین دوره های خود شده است؛ دوره ای که باآنکه اختلال اولیه در تولید نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس تا حد زیادی کاهش یافته، اما گسترش دامنه درگیری ها به مسیرهای جدید انتقال و صادرات نفت، بار دیگر ریسک کمبود عرضه و جهش نرخها را افزایش داده است.
بر اساس گزارش «Econovis»، تولید نفت منطقه خلیج فارس بعد از سقوط شدید در ماه های ابتدائی جنگ، از ماه مه روندی تدریجی برای برگشت را آغاز کرد، اما این روند در ماه سپتامبر با گسترش درگیری ها به دریای سرخ و صدمه به زیرساخت های صادراتی عربستان با تهدید جدیدی رو به رو شد.

جهش قیمت نفت از ۷۰ تا ۱۴۶ دلار

شوک نفتی سال ۲۰۲۶ در اواخر فوریه شدت گرفت؛ زمانیکه قیمت سبد نفتی اوپک از حدود ۷۰ دلار در هر بشکه به سرعت افزوده شد.
طبق این گزارش، قیمت سبد مرجع اوپک در فاصله کوتاهی حدودا دو برابر شد و در ۱۹ مارس ( ۲۹ اسفند ماه) به ۱۴۶ دلار در هر بشکه رسید. حملات به زیرساخت های انرژی ایران و اختلال در تردد نفتکش ها از تنگه هرمز، نگرانی ها درباره ی کاهش شدید عرضه جهانی را تشدید کرد.
پس از ترک مخاصمه ماه ژوئن و تفاهم میان آمریکا و ایران، قیمت نفت تا حدود ۸۴ دلار کم شد، اما تشدید تنش های کشتیرانی در ماه ژوئیه بار دیگر قیمت را به محدوده ۱۰۳ دلار رساند.
این روند در ماه آگوست به طور موقت معکوس شد و قیمت نفت به حدود ۷۷ دلار کم شد، اما در سپتامبر و هم زمان با تشدید جنگ نفتکش ها، نرخها مجدداً صعودی شدند؛ بگونه ای که قیمت نفت در ۱۰ سپتامبر به حدود ۱۱۵ دلار در هر بشکه رسید.
نمودار مربوط به نوسان قیمت نفت از حدود ۷۰ دلار تا سقف ۱۴۶ دلار و سپس افت و برگشت مجدد آن

تولید نفت خلیج فارس ۴۱ درصد سقوط کرد

در بخش عرضه، شدت شوک اولیه بسیار قابل توجه بود. مجموع تولید نفت خام ۶ تولیدکننده خلیج فارس از ۲۴.۴ میلیون بشکه در روز در فوریه ۲۰۲۶ به ۱۴.۴ میلیون بشکه در روز در ماه مه کاهش یافت؛ یعنی تولید منطقه طی تنها سه ماه حدود ۴۱ درصد افت کرد.
با این حال، از ماه مه روند برگشت تولید شروع شد. تولید کشورهای مورد بررسی در ژوئیه به ۱۹ میلیون بشکه در روز و در اوت به ۱۹.۴ میلیون بشکه در روز رسید. با توجه به این بهبود، تولید نفت منطقه همچنان حدود ۱۶ درصد پایین تر از میانگین سال ۲۰۲۵ قرار داشت. ازاین رو برگشت تولید به معنای برگشت کامل بازار به شرایط قبل از جنگ نبود.
نمودار کاهش تولید کشورهای خلیج فارس از ۲۴.۴ به ۱۴.۴ میلیون بشکه در روز و سپس احیای آن تا ۱۹.۴ میلیون بشکه

ایران بیشترین افت تولید را تجربه کرد

اختلال عرضه در کشورهای منطقه یکسان نبود و ایران بالاتر از سایر تولیدکنندگان با کاهش تولید رو به رو شد.
بر اساس داده های عرضه شده در گزارش، تولید نفت ایران در اوت حدود ۳۶ درصد پایین تر از میانگین سال ۲۰۲۵ قرار داشت. عربستان سعودی و کویت هم با افت ۲۳ درصدی و عراق با کاهش ۱۶ درصدی تولید نسبت به متوسط سال قبل رو به رو شدند.
در مقابل، امارات متحده عربی و عمان تنها تولیدکنندگانی بودند که تولید آنها در اوت از میانگین سال ۲۰۲۵ بالاتر قرار گرفت؛ تولید امارات ۲۱ درصد و عمان ۱۹ درصد بیشتر از متوسط سال قبل گزارش شده است.
تولید نفت ایران هم از میانگین ۳.۲ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲.۱ میلیون بشکه در روز در ژوئیه ۲۰۲۶ کاهش یافت؛ موضوعی که بطور مستقیم بر صادرات نفت ایران اثر گذاشته است.

کاهش ۵۶ درصدی نفت متوقف شده در خلیج فارس

همزمان با احیای تولید، حجم تولید نفت متوقف شده یا Shut-in هم کاهش محسوسی پیدا کرد. تولید متوقف شده در کشورهای حاشیه خلیج فارس که در ماه مه به ۸.۹ میلیون بشکه در روز رسیده بود، در ماه آگوست به ۳.۹ میلیون بشکه در روز کاهش یافت؛ یعنی حدود ۵۶ درصد افت نسبت به اوج ماه مه.
این روند البته میان کشورها متفاوت بود. مجموع تولید متوقف شده عراق، کویت، عمان و بحرین نسبت به اوج ماه مه ۷۳ درصد کم شد. در عربستان و امارات هم این رقم ۵۷ درصد پایین آمد. اما روند ایران برعکس سایر کشورهای منطقه بود و تولید متوقف شده ایران در همین دوره ۱۹ درصد افزایش پیدا کرد؛ موضوعی که گزارش آنرا به تشدید محدودیت های صادرات نفت ایران نسبت می دهد.
نمودار مربوط به کاهش Shut-in نفت خلیج فارس از ۸.۹ به ۳.۹ میلیون بشکه در روز

سهم اختلال خلیج فارس از بازار جهانی نصف شد

اهمیت شوک نفتی خلیج فارس تنها به حجم نفت از دست رفته محدود نبود؛ چونکه این منطقه سهم بسیار بالایی در صادرات جهانی نفت دارد. در ماه مه، میزان تولید متوقف شده در خلیج فارس معادل ۱۹.۹ درصد صادرات جهانی نفت خام و ۱۱.۹ درصد کل تولید نفت جهان بود.
با احیای تدریجی تولید، این نسبت در ماه آگوست به ۸.۷ درصد صادرات جهانی و ۵.۲ درصد تولید جهانی کم شد. به این ترتیب، باآنکه اختلال نفتی منطقه نسبت به اوج بحران بالاتر از نصف کاهش پیدا کرده است، اما همچنان اختلال در این منطقه اثر بیشتری بر تجارت جهانی نفت نسبت به سهم آن از تولید جهانی دارد؛ چونکه کشورهای خلیج فارس اهمیت بالای ی در صادرات نفت خام جهان ایفا می کنند.
نمودار مقایسه سهم تولید متوقف شده خلیج فارس از صادرات جهانی و تولید جهانی؛ خصوصاً مقایسه اوج ماه مه با وضعیت اوت

بازگشت شوک نفتی از مسیرهای جدید

بهبود تولید نفت خلیج فارس در ماه آگوست این تصور را ایجاد کرد که شوک عرضه درحال فروکش کردن است، اما در سپتامبر ماهیت بحران تغییر نمود.
طبق گزارش Econovis، درگیری ها از تنگه هرمز به مناطق دیگری از شبکه انتقال نفت گسترش یافت. نیروهای هماهنگ با ایران در سواحل دریای سرخ و مناطق پیرامون باب المندب مواضع راهبردی را در اختیار گرفتند و هم زمان حمله به خط لوله شرق به غرب عربستان، فعالیت این مسیر صادراتی را با اختلال مواجه کرد.
اهمیت خط لوله شرق به غرب عربستان در این است که این زیرساخت بعنوان مسیر جایگزین برای صادرات نفت و کاهش وابستگی به تنگه هرمز طراحی شده است. بنابراین، حتی در شرایطی که تولید نفت منطقه درحال بازیابی بود، گسترش جنگ به مسیرهای حمل و نقل و زیرساخت های صادراتی بار دیگر ریسک عرضه را افزایش داد.
در نتیجه، قیمت نفت که در اوایل اوت تا حدود ۷۷ دلار کم شده بود، در ماه سپتامبر بار دیگر از ۱۰۰ دلار عبور کرد و سبد مرجع اوپک در ۱۰ سپتامبر به حدود ۱۱۵ دلار در هر بشکه رسید.
تصویر یا نموداری که گسترش جغرافیایی بحران از تنگه هرمز به باب المندب و خط لوله شرق به غرب عربستان را نشان داده است شوک نفتی ۲۰۲۶؛ بحران تولید یا بحران انتقال؟
داده های این گزارش نشان داده است شوک نفتی سال ۲۰۲۶ را نمی توان صرفا با کاهش تولید نفت توضیح داد. بخش قابل توجهی از افت تولید اولیه در کشورهای خلیج فارس تا ماه آگوست جبران شده و میزان نفت متوقف شده هم نسبت به اوج ماه مه بالاتر از نصف کم شده است.
با این حال، گسترش درگیری ها به مسیرهای انتقال نفت، تنگه ها و زیرساخت های صادراتی، ریسک جدیدی به وجود آورده است؛ ریسکی که حتی در صورت ادامه روند احیای تولید می تواند بازار جهانی نفت را تحت فشار قرار دهد. به این ترتیب، مساله اصلی بازار نفت در مرحله جدید جنگ، تنها «چقدر نفت تولید می شود» نیست، بلکه این پرسش هم اهمیت پیدا کرده است که چه مقدار از نفت تولیدشده می تواند با امنیت و بدون اختلال به بازارهای جهانی برسد.
بر همین اساس، گزارش Econovis نتیجه می گیرد که کاهش اختلال در تولید نفت خلیج فارس به معنای پایان شوک نفتی ۲۰۲۶ نیست؛ بلکه جغرافیای ریسک از اختلال مستقیم در تولید به سوی تهدید مسیرهای صادرات و حمل و نقل نفت تغییر یافته است.
حرف آخر اینکه بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ وارد یکی از پرنوسان ترین دوره های خود شده است؛ دوره ای که اگرچه اختلال اولیه در تولید نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس تا حد زیادی کاهش یافته، اما گسترش دامنه درگیری ها به مسیرهای جدید انتقال و صادرات نفت، بار دیگر ریسک کمبود عرضه و جهش نرخها را افزایش داده است.
بر اساس گزارش Econovis، تولید نفت منطقه خلیج فارس پس از سقوط شدید در ماه های ابتدایی جنگ، از ماه مه روندی تدریجی برای برگشت را آغاز کرد، اما این روند در ماه سپتامبر با گسترش درگیری ها به دریای سرخ و آسیب به زیرساخت های صادراتی عربستان با تهدید جدیدی مواجه شد.
جهش قیمت نفت از ۷۰ تا ۱۴۶ دلار
شوک نفتی سال ۲۰۲۶ در اواخر فوریه شدت گرفت؛ زمانیکه قیمت سبد نفتی اوپک از حدود ۷۰ دلار در هر بشکه به سرعت اضافه گردید.
طبق این گزارش، قیمت سبد مرجع اوپک در فاصله کوتاهی حدوداً دو برابر شد و در ۱۹ مارس ( ۲۹ اسفند ماه) به ۱۴۶ دلار در هر بشکه رسید. حملات به زیرساخت های انرژی ایران و اختلال در تردد نفتکش ها از تنگه هرمز، نگرانی ها در رابطه با ی کاهش شدید عرضه جهانی را تشدید کرد.
پس از ترک مخاصمه ماه ژوئن و تفاهم میان آمریکا و ایران، قیمت نفت تا حدود ۸۴ دلار کم شد، اما تشدید تنش های کشتیرانی در ماه ژوئیه بار دیگر قیمت را به محدوده ۱۰۳ دلار رساند.
این روند در ماه آگوست موقتاً معکوس شد و قیمت نفت به حدود ۷۷ دلار کم شد، اما در سپتامبر و هم زمان با تشدید جنگ نفتکش ها، نرخها مجدداً صعودی شدند؛ بگونه ای که قیمت نفت در ۱۰ سپتامبر به حدود ۱۱۵ دلار در هر بشکه رسید.
نمودار مربوط به نوسان قیمت نفت از حدود ۷۰ دلار تا سقف ۱۴۶ دلار و سپس افت و برگشت مجدد آن تولید نفت خلیج فارس ۴۱ درصد سقوط کرد
در بخش عرضه، شدت شوک اولیه بسیار قابل توجه بود. بنابراین، حتی در حالی که تولید نفت منطقه در حال بازیابی بود، گسترش جنگ به مسیرهای حمل و نقل و زیرساخت های صادراتی بار دیگر ریسک عرضه را افزایش داد.
در نتیجه، قیمت نفت که در اوایل اوت تا حدود ۷۷ دلار کم شده بود، در ماه سپتامبر بار دیگر از ۱۰۰ دلار عبور کرد و سبد مرجع اوپک در ۱۰ سپتامبر به حدود ۱۱۵ دلار در هر بشکه رسید.
تصویر یا نموداری که گسترش جغرافیایی بحران از تنگه هرمز به باب المندب و خط لوله شرق به غرب عربستان را نشان داده است شوک نفتی ۲۰۲۶؛ بحران تولید یا بحران انتقال؟
داده های این گزارش نشان داده است شوک نفتی سال ۲۰۲۶ را نمی توان صرفاً با کاهش تولید نفت توضیح داد.

منبع: سیبكس

1405/06/27

11:49:05

5.0 / 5

تگهای خبر: آمریكا , ایران , بازار , تولید

این مطلب سیبکس را پسندیدید؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان سیبکس در این مورد

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۵ بعلاوه ۳