چرا هرگاه دولت می خواهد سراغ جراحی اقتصادی برود، قبل از همه چاقو را بر دستمزد کارگران می گذارد؟ سیبکس: هرگاه سخن از جراحی اقتصادی، رفع ناترازی های ساختاری و مهار غول تورم به میان می آید، تکنوکراسی اقتصادی کشور تمایل عجیبی دارد که کوتاه ترین دیوار یعنی «حقوق و دستمزد نیروی کار» را هدف قرار دهد. به گزارش سیبکس به نقل از خبر آنلاین روزنامه اطلاعات نوشت: در فضای رسانه ای و تصمیم گیری کلان، مکرراً این گزاره القا می شود که افزایش دستمزدها محرک اصلی مارپیچ تورمی است. با این وجود، نگاهی عمیق به اقتصاد ایران نشان داده است که آدرس تورم نه در فیش حقوقی طبقه کارگر، بلکه در دالان های تاریک توزیع رانت و ارزهای ترجیحی در شروع زنجیره تولید کمین کرده است؛ جایی که ثروت ملی قبل از رسیدن به سفره مردم، در ایستگاههای خاص تبخیر می شود. ریشه یابی این رویکرد دستوری ما را به این حقیقت می رساند که اتکا بر ابزارهای تعزیری و سرکوب نرخها بجای حل ریشه ای ناترازی ها، همیشه نتایج معکوس به بار آورده است. در اواخر دهه پنجاه، دولت وقت با راه اندازی ستادهای مبارزه با گران فروشی، بازداشت بازرگانان و برخورد قهرآمیز با اصناف کوشش کرد جلوی تورم ناشی از درآمدهای نفتی را بگیرد که نتیجه آن فرسایش شدید سرمایه اجتماعی، تقابل بازار با حاکمیت و در نهایت تعمیق بحران اقتصادی بود. حال هم سیاست گذار با تکرار همان خطای استراتژیک، گمان می کند با افزایش تکالیف دستوری بر دوش کارفرمایان یا انقباض شدید فیش های حقوقی می تواند ناترازی ها را جبران کند. افزایش دستمزد امسال کارگران در نگاه نخست رقمی بزرگ به نظر می آید، اما وقتی این عدد در ترازوی واقعیت های میدانی بازار و سقف شکنی های مداوم قیمت ارز آزاد قرار می گیرد، آشکار می شود که این لنگر دستمزد حتی توان ایستادگی در مقابل سبد معیشت واقعی را هم ندارد. خطای محاسباتی مدیریت کلان اقتصادی اینجاست که متوجه ریشه های اصلی سرچشمه تورم نیست. برمبنای داده های مرکز پژوهش های مجلس، سهم دستمزد در هزینه تمام شده کالاها و خدمات در اقتصاد ایران بسیار ناچیز و کمتر از ۱۳ درصد است. به این دلیل، نوسانات حقوق و دستمزد علت اصلی تورم نیست، بلکه دستمزد خود معلول و متأثر از تورم ساختاری کلان است. سیستم فعلی با اعطای یارانه های کلان پنهان به بخش های بالادستی، نه فقط به ارزان سازی کالا برای مصرف کننده غائی نینجامیده، بلکه بوسیله کسری بودجه عمیق دولت و خلق نقدینگی مستقیماً به کاهش قدرت خرید جامعه دامن زده است. در حقیقت، این یارانه های رانتی با بوجودآوردن زمینه های غیر شفاف ارزی در شروع زنجیره، منابع کشور را هدر داده و فشار مالی مضاعفی را بر طبقه کارگر بار می کنند؛ به صورتی که برمبنای همان گزارش های پارلمانی، حتی شاغل بودن هم دیگر، تضمینی برای عبور کارگران از لایه های خط فقر نیست و تداوم این وضعیت، پویایی را از بازار کار ربوده و انگیزه کار مولد را از بین می برد. جراحی واقعی اقتصاد ایران، نیازمند شجاعت برای یک چرخش پارادایمی است؛ گذار از دکترین ناکارآمد «یارانه های رانتیِ ابتدای زنجیره» به سوی دکترین «یارانه های شغلیِ متصل به زنجیره تولید». از نظر نظریه های پولی و مالی حمایت های انفعالیِ معیشتی و پرداخت اعانه های مستقیم در طولانی مدت بدون رشد راندمان به موازات کسری بودجه فقط به انباشت نقدینگی سرگردان و تورم دامن می زنند. در مقابل، تزریق مستقیم سوبسید به دستمزد نیروی کار کم درآمد، نه فقط انگیزه مشارکت اقتصادی را احیا می کند، بلکه سیستم های رفاهی را از حالت صدقه ای به ابزاری برای توانمندسازی تبدیل می سازد. در این مدل، دولت بجای تخصیص ارزهای چند نرخی به واردکنندگان یا توزیع انفعالی یارانه نقدی که بلاواسطه توسط تورم بلعیده می شود، منابع حاصل از حذف رانت های بالادستی را مستقیماً به بخش مولد و پایدارسازی هزینه های ساختاری بازار کار منتقل می کند. سوبسید دولتی باید بصورت مستقیم سهم بیمه کارفرما را پوشش دهد. هزینه های سربار واحدهای کوچک و متوسط تولیدی را کم کند و به عنوان مکمل به دستمزد واقعی نیروی کار تزریق شود. این الگوی حمایتی پویای ساختاری بدون آن که نقدینگی سرگردان به وجود بیاورد، راندمان کارگاه ها را بالا برده و امنیت شغلی را تضمین می نماید. دولت اگر بدنبال جراحی واقعی و ماندگار در ساختار ناترازی هاست، باید چاقوی جراحی را از روی ردیف بودجه های معیشتی و حقوق کارگران بردارد و آنرا به قلب رانت های ساختاری هدایت کند. زمان آن فرا رسیده است که بپذیریم بقای سرمایه اجتماعی و تاب آوری اقتصادی کشور دیگر تمدید سیاستهای آزموده شده و شکست خورده گذشته را برنمی تابد. اصلاحات اقتصادی زمانی مشروعیت و موفقیت کسب می کند که مردم ببینند هزینه جراحی را رانت خواران می پردازند، نه آنهایی که چرخ های تولید این مرز و بوم را با سخت کوشی روشن نگه داشته اند. منبع: سیبكس 1405/03/16 09:48:01 5.0 / 5 11 تگهای خبر: آنلاین , ارز , اقتصاد , ایران این مطلب سیبکس را پسندیدید؟ (1) (0) X تازه ترین مطالب مرتبط ابداع سیستمی برای کاهش خطا های هوش مصنوعی قیمت جهانی طلا امروز ۱۴۰۵، ۳، ۵ کاهش قیمت ارزها در مرکز مبادله، دلار چند؟ ابلاغ اصلاحیه تعرفه واردات خودرو برای ایرانیان خارج از کشور نظرات بینندگان سیبکس در این مورد نظر شما در مورد این مطلب نام: ایمیل: نظر: سوال: = ۴ بعلاوه ۲